Về vấn đề này, PV Dân Việt đã có cuộc phỏng vấn bà Vũ Thị Thanh Liễu – Phó giám đốc Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội.
Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội là đơn vị trực tiếp thực hiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề. Vậy bà có thể cho biết hoạt động này được thực hiện như thế nào và có những thuận lợi, khó khăn gì không?
– Ngoài việc được hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động còn được tư vấn giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề miễn phí để sớm quay lại thị trường lao động.
Trong những năm qua, số liệu người lao động đăng ký học nghề tại trung tâm đã tăng lên. Cụ thể, năm 2023 có 778 người đăng ký, sang năm 2024 có 1.162 người đăng ký học nghề. Riêng 7 tháng đầu năm nay đã có 647 người đăng ký, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Đây là một dấu hiệu tích cực cho thấy người lao động đã quan tâm hơn đến chính sách này.
Để đáp ứng nhu cầu của người lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm đã phối hợp với 13 cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác trên địa bàn Hà Nội, cung cấp hơn 40 ngành nghề đào tạo. Song, việc đào tạo nghề vẫn gặp nhiều khó khăn.
Tuy đã có quyết định hỗ trợ học nghề, nhưng nhiều người lao động không đến nhận quyết định hoặc không tham gia lớp học. Năm 2024, có 1.162 người có quyết định học nghề nhưng 10% (110 người) không đến nhận, và chỉ hơn 700 người thực sự tham gia khóa học.
Bên cạnh đó, tỷ lệ bỏ học giữa chừng cũng cao. Trong số những người tham gia, chỉ có khoảng 60% hoàn thành khóa học, 40% còn lại bỏ dở. Theo ghi nhận của trung tâm lý do bỏ học là do người lao động có thể tìm được việc làm mới, bận việc gia đình hoặc về quê. Việc này gây khó khăn cho công tác tổ chức lớp học và ảnh hưởng đến kinh phí đào tạo. Ngoài ra, người lao động đi học không đều, hôm nay đi mai nghỉ, thiếu tính kỷ luật như học sinh phổ thông, cũng là một vấn đề lớn đối với các cơ sở đào tạo.

Theo ghi nhận có khá nhiều lao động thất nghiệp mong muốn học nghề cao đẳng hoặc các nghề chi phí học phí cao hơn. Theo bà, có cần tăng mức hỗ trợ lên không?
– Tôi cho rằng đây chỉ là chính sách hỗ trợ cho người lao động thất nghiệp học nghề không phải chính sách miễn phí toàn bộ. Vì thế chỉ được hỗ trợ 1 phần, phần còn lại người lao động nên bỏ ra để thể hiện cam kết, quyết tâm trong quá trình theo học…
Bởi vậy, chính sách quy định hỗ trợ từ 1,5 triệu đồng/tháng và tối đa 9 triệu đồng cho khóa học 6 tháng là hợp lý.
Người lao động thì lại không được phép thanh toán như thế, theo quy định, chúng ta chỉ được thanh toán là trung bình là 1,5 triệu/tháng học. Đây cũng là một cái khó cho người lao động.
Vậy theo bà cần phải huy động xã hội hóa trong công tác đào tạo nghề không, hay huy động sự tham gia của các bên như thế nào để làm tốt hơn công tác đào tạo nghề cho lao động thất nghiệp?
– Quỹ bảo hiểm thất nghiệp là một chế độ được đóng góp bởi người lao động và người sử dụng lao động, có sự bảo hộ và hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, chính sách hỗ trợ đào tạo nghề sử dụng từ nguồn quỹ này. Vì vậy, việc kêu gọi xã hội hóa để tăng mức hỗ trợ là một vấn đề cần xem xét, vì hiện nay nguồn lực xã hội hóa thường tập trung vào các đối tượng yếu thế, dễ bị tổn thương. Người thất nghiệp đã từng đi làm, có thu nhập nên không thuộc đối tượng yếu thế. Việc xã hội hóa dịch vụ dạy nghề và dịch vụ việc làm đã được thực hiện, nhưng xã hội hóa để tăng mức hỗ trợ thì còn khó khăn.
Tôi cho rằng để thu hút lực lượng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp học nghề nhiều hơn thì phải có sự nỗ lực, cố gắng từ tất cả các bên liên quan… Và đặc biệt, thời gian qua cơ quan báo chí đã đưa tin, viết bài về những người lao động thất nghiệp sau học nghề, khởi nghiệp thành công. Điều này cũng tạo động lực rất nhiều cho người lao động có ý định học nghề.
“Tôi cho rằng xã hội hóa không phải là huy động tiền để trợ cấp, mà là phát huy khả năng, điều kiện của các doanh nghiệp. Cụ thể, doanh nghiệp có thể: Thiết kế các khóa học phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động; trực tiếp đào tạo người lao động thất nghiệp để tuyển dụng; khi đó, doanh nghiệp sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế hoặc tài chính, đồng thời có thể chia sẻ máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất để người lao động được thực hành, giúp nâng cao chất lượng đào tạo và khả năng tìm kiếm việc làm”.
Bà Hồ Thị Kim Ngân – Phó trưởng Ban Quan hệ lao động, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam
Tôi cũng nhất trí với ý kiến của các chuyên gia về sự cần thiết của việc hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo. Hiện nay, các trung tâm đào tạo không thể đủ kinh phí để đầu tư tất cả máy móc hiện đại và thường xuyên cập nhật công nghệ. Do đó, sự phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo là rất cần thiết để đảm bảo học viên được tiếp cận với công nghệ mới nhất. Có thể huy động xã hội hóa ở góc độ này để huy động thêm nguồn lực, nhằm tăng hỗ trợ cho người lao động hưởng bảo hiểm thất nghiệp, giúp họ theo học các khóa học nghề có chi phí cao hơn. Tuy nhiên, quan điểm của tôi vẫn là cân nhắc kỹ và không phải lúc nào cũng nên xã hội hóa.
Theo bà, cần có những giải pháp nào để thúc đẩy lao động thất nghiệp học nghề?
– Theo tôi cần có nhiều giải pháp toàn diện để thúc đẩy người lao động học nghề. Đầu tiên cần thông tin rộng rãi về chính sách để người lao động biết và đăng ký. Khuyến khích cơ sở giáo dục nghề nghiệp đăng ký tham gia đào tạo cho lao động thất nghiệp.

Thực hiện kết nối với các trung tâm dịch vụ việc làm sẽ là cầu nối để tư vấn cho người lao động về các cơ sở, ngành nghề phù hợp, cần kết hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để đảm bảo chương trình học gắn với đầu ra. Nếu cam kết có việc làm sau học, người lao động sẽ tham gia nhiều hơn.
Cần tuyên truyền để người lao động hiểu rằng đầu tư vào một nghề thực sự sẽ giúp họ bền vững trong tương lai.
Ngoài ra, tôi cho rằng cũng cần hoàn thiện khung pháp lý, các văn bản hướng dẫn Luật để có quy định cụ thể, đơn giản hóa thủ tục. Đẩy mạnh tuyên truyền về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm và ý nghĩa nhân văn của chính sách. Nâng cao năng lực của các cơ quan thực hiện, bao gồm cả cán bộ tư vấn tại trung tâm dịch vụ việc làm.
Ứng dụng công nghệ thông tin để cải cách thủ tục hành chính (nộp hồ sơ trực tuyến) và phát triển các khóa đào tạo trực tuyến, giảm thời gian và chi phí đi lại.
Cần thực hiện đồng bộ các giải pháp để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy người lao động thất nghiệp tham gia học nghề.
×
Đời sống | Tổng hợp tin tức đời sống mới nhất trong ngày


